Waarom Ikea steekjes kan laten vallen

juni 20, 2009

Gisteren bij Ikea. Altijd weer een belevenis. Ik ben als marketeer echt geintrigeerd door de ervaring om daar iets te kopen. Ik was weer verbaasd hoe slecht het eten in het restaurant was. Voor dat geld mag je natuurlijk ook niet veel verwachten. Ik erger me dan soms ook aan het publiek, en het valt me op dat er opvallend veel overconsumerende, dikke mensen rondlopen. Ook stond ik lang in de rij, en had ik een gerriteerde cassiere. Laat ik nu Ikea vervolgens links liggen? Nee, ik denk het niet. Waarom? Ik weet dat ik daar goedkope spullen kan kopen die er ook aardig uitzien en dat ik ze direct mee naar huis kan nemen. Als het me dan niet bevalt, lever ik ze gewoon bij hetvolgende bezoek weer in. Daarmee heeft Ikea een ijzersterke positie in mijn hoofd. (positionering, in de termen van marketeers). Ze noemen dat zelf  ‘Betaalbaar Design’, woorden die je om de zoveel meters op de muur ziet staan. Maar het is voor mij wel de essentie van het merk Idea. De woorden  ‘Betaalbaar design’ zijn  een beetje in tegenspraak met elkaar, want bij design heb je het idee dat het wel duur moet zijn. Het is een goed concept, maar niet zo uniek dat geen enkel ander bedrijf dat zou kunnen verzinnen. Wat wel goed is hoe Ikea dat geimplementeerd heeft in al hun producten. Blijkbaar heeft het vele designers geinpireerd.  Als je als bedrijf een dergelijke merkessentie echt tot leven kan brengen, dan kan je heel succesvol zijn.


Overstap naar Apple

november 12, 2008

Ik ben de vorige maand overstapt op Apple. Een droom die ik al lang had. Het was toch een grotere overstap dan ik verwacht had. Ik was een zeer zware Microsoft Outlook-gebruiker, en het is lastig om dezelfde functionaliteit snel in een Mac te krijgen. Mail, Ical en Adress book werken binnen het Apple operating systeem wel mooi samen,  maar het snel verplaatsen van een mail naar een afspraak naar een taak valt toch tegen als je het met Outlook vergelijkt. Ik werkte in Windows voornamelijk met sneltoetsen, en dat valt me bij Apple nu toch ook tegen. Natuurlijk, ze zijn er wel, maar ze heten allemaal net even anders, en ze zitten ook anders op het toetsenbord. Ik merk dat mijn vingers nog steeds automatisch naar de Windows toetsen bewegen.
Zover over de nadelen van de overstap. Wat ik geweldig vind is de user inferface. Die is gewoon veel mooier en overzichtelijker dan die van Windows XP die ik eerder gebruikte en ook die ik van Windows Vista heb gezien. Vooral de eenvoud van bijvoorbeeld de instellingen pagina’s is een hele verbetering. Ook voel ik me niet iedere keer onprettig als ik iets download, want ik heb het vertrouwen dat het systeem dat wel aankan, terwijl ik me bij Windows iedere keer schuldig voelde met in het achterhoofd dat dit nieuwe programma mijn systeem waarschijnlijk langzamer zou maken, of zou leiden tot een bug hier of daar. Bij Windows had ik een voortdurend gevoel van machteloosheid dat ik in een lekkende boot zat die steeds langzamer ging varen, maar waarvan ik niet wist waar het lek zat.
Naast dat gevoel was een van mijn doelen om naar Apple over te stappen sneller te kunnen werken met een computer. Ik zit per dag een aantal uren achter een scherm, en als dat efficiënter kan, voel ik me ook een stuk beter. Of dat doel snel met de Mac
gerealiseerd kan gaan worden weet ik nu nog niet. Het is in ieder geval meer steile leercurve dan ik gedacht had. Het is zeker niet zo als rijden in een andere auto, wat me na een paar minuten altijd wel lukt om de bedieningen te vinden.
Qua vormgeving is het ook een hele vooruitgang. Het oog wil toch ook wat.  Ik ben gevallen voor de Mac Air. Een volledig emotionele, onrationele keuze. Qua specificaties en prijs kijkt de echte ‘geek’ neer op dit apparaat. Maar hij voelt heerlijk aan, weegt niets, en het mooie is dat je hem steeds als een soort kladblok overal mee kan nemen en het dus echt een notebook word, iets wat niet van de grote bakbeesten gezegd kan worden. Ik val ook wel voor het compromisloze van het apparaat. Geen DVD speler, en eigenlijk gebruik ik die ook nooit, dus waarom zou ik dan het gewicht ervoor altijd meeslepen. Wat ik verder ook heel handig vind is dat je als je hem openklapt meteen kan gaan werken – ook een feature van andere Macbooks. Geen seconde tijdverlies, maar vooral geen flow verlies. Soms heb ik even een idee, en dan klap ik hem op, type het in, en klap hem dan weer in. Vooral als je met een baby thuis tussendoor nog productief probeert te zijn, is dat heel handig. Al met al ben ik blij met mijn aankoop. Aankoopbeslissingen zijn emotioneel. Apple heeft me als bedrijf in weten te palmen, en dat vind ik knap.


Vergaderingen met jezelf

juni 3, 2008

De meeste vergaderingen vind ik zonde van mijn tijd. Ik ben niet de enige, want als je ergens mensen over hoort klagen in organisaties is het vergaderingen. Wat me, sinds ik GTD geimplementeerd heb, opviel is dat de meeste vergaderingen er eigenlijk om gaan om elkaar te herinneren wat je ook al weer beloofd had, en de motivatie te vinden om het ook daadwerkelijk te gaan doen. Maar dit zijn 2 verschillende activiteiten. Als het er om gaat wat je ook al weer beloofd had, hoef je alleen maar naar de actielijst te kijken. Je hebt het gedaan of niet. Zo simpel. Daar hoef je geen woord aan vuil te maken. Toch wordt de meeste tijd in vergaderingen verdaan om te kijken wat ook alweer de belofte was. Oeps, weer een week verder en geen voortgang. Als je je eigen actielijsten bijhoudt, heb je dat gedeelte van de vergadering niet meer nodig. Mijn gevoel is dat vergaderingen dan met tenminste 50% korter zouden kunnen. Wat je overhoudt is dan: wat zijn de projecten waar je op vast loopt, en hoe kan je brainstormen om te zorgen dat je een next action bepaalt, die het project weer in beweging brengt. Dat kan je echter ook zelf. Neem even vijf minuten de tijd om een mindmap te maken, je haalt er zo een next action uit, en je bent weer op pad. Heb je vergaderingen dan uberhaupt nog nodig? Als je echt niet verder komt met de bovenstaande 2 aanpakken, dan kan het handig zijn om met meerder mensen te brainstormen. Meerdere invalshoeken creeeren meerdere opties. Het andere nut van vergaderingen kan zijn dat je echt met elkaar communiceert over doel, visie, en richtlijnen. Dingen die afstemming nodig hebben. Maar om vergaderingen te gebruiken omdat jezelf te herinneren aan je beloftes, is jammer van ieders tijd en energie.


Het afmaak virus

februari 3, 2008

Wat me steeds verbaast is dat als ik iets heel graag wil afmaken, ik het niet afkrijg. Op de een of andere manier wil ik het dan te graag. Ik stort me er helemaal in. Het wordt Groot en Belangrijk en er staat dan veel op het spel. Het lijkt dan of alles ervan afhangt of ik deze ene taak of project afmaak.

En terwijl ik gewoon een dingetje tussendoor doe, een telefoontje of een mailtje beantwoorden, gaat dat heel makkelijk en snel, bijna zonder moeite.

Ik vraag me af hoe dat komt. Iedereen zegt toch altijd dat je doelgericht moet werken. Maar zodra ik iets af ‘moet’ hebben van mezelf, dan focus ik op het moeten dan op het doen. Dan ben ik niet lekker in een flow, maar verkrampt bezig.

De oplossing ligt dan in het loslaten van het moeten. Hoe doe je dat dan praktisch? Ik doe het door steeds te beginnen met de actie, mezelf niet onder druk te zetten.


Positieve voorstuwing

januari 10, 2008

Ik heb het idee dat de enige echte vooruitgang te boeken is door de voorstuwing van posititieve energie. Wat ik daarmee bedoel is dat als ik me goed voel over iets wat ik gedaan heb, of mijn toestand in het algemeen, ik eerder tot andere acties kom. Wat bij mij niet werkt is tegen mezelf zeggen dat ik dingen moet af hebben of moet doen. Maar vanuit een gevoel van voldaanheid kom ik eerder in actie. Ik vergelijk het met een verbrandingsmotor. De benzine bestaat dan uit het gevoel van voldaanheid, en dan gaat hij lopen. Het mooie is dat ik dat gevoel van voldaanheid vrij gemakkelijk kan opwekken, bijvoorbeeld door iets te doen wat ik leuk vindt. Dat is natuurlijk niet altijd mogelijk Maar ook als ik iets niet leuk vindt, kan ik er toch nog een goed gevoel aan overhouden als ik mijn interne hindernis om iet uit te stellen overwonnen heb, en het toch gedaan heb. Zo kan ik altijd mijn benzine voorraad op altijd peil houden.


Atonement

november 14, 2007

Je kan altijd nog iets terugdoen

Ik ben afgelopen week naar de film Atonement geweest. De film speelt zich af in Engeland voor en tijdens de tweede wereldoorlog. Ik was vooral geinteresseerd om de film te zien omdat ik een fan ben van Ian McEwan. Zijn boeken zijn voor mij een soort filmervaring op zich. In gedetaileerde beschrijvingen lijkt het alsof je in het hoofd van de personages kan meekijken. Je krijgt dan een driedemensionaal beeld van de werkelijkheid. Kleine gebeurtenissen die in het echt in een seconde plaatsvinden, kunnen door hem uitgesponnen worden over pagina’s waarin je deelgenoot wordt van alle gedachten van het personage. In Atonement is het ook een gebeurtenis die in een fractie van een seconde plaatsvindt, en die de levens van alle betrokkenen totaal verandert. Voor Robbie  betekent het zelfs uiteindelijk zijn dood. In de film wordt dit moment – het schrijven van een excuusbriefje – ook filmisch mooi weergegeven.  Niet dat ik geloof dat alleen een verkeerd briefje zo’n impact heeft, want het gaat er mij om om hoe de personages zich tot het incident verhouden. Briony, degene die Robbie verraadt, blijft er haar hele leven last van hebben. Ze gaat gebukt onder een zwaar schuldgevoel. Toch gaat ze er, op een voor mij ontroerende manier mee om. In de laatste scene waarin ze als bejaarde schrijfster geinterviewd wordt,  blijkt dat ze in haar boek toch Robbie en zus Cecelia het leven gegeven heeft wat ze hadden kunnen hebben. Ze noemt het een “final act of kindness”. Dit moment raakte mij. Ze kon niemand meer om vergeving vragen voor haar verraad, maar ze kon op haar manier – als fantasievol schrijfster – nog wel iets terugdoen. En eigenlijk maakt het dan ook niet uit of dat in de werkelijkheid ook zo gebeurd is. Misschien heeft ze door  deze ‘final act of kindness’, zichzelf ook kunnen vergeven.


Onderhandelen met Chinezen

september 27, 2007

Afspraak=afspraak loslaten

Je leest in alle boeken over zakendoen met China dat bij Chinezen het onderhandelen pas begint als het contract getekend is. Dit is dan vaak zoals de Westerling het beschrijft. Deze observatie brengt echter niet zoveel inzicht, eerder frustratie. Het is inderdaad zeer frustrerend als je ervan uitgaat dat als je een deal hebt, je Chinese partner devolgende dag op terugkomt. “Zeg, ik heb er nog eens over nagedacht, en ik ben het toch niet met de prijs eens”. De eerste keer dat ik dit hoorde was ik laaiend. Na 2 moeilijke o nderhandelingssessies dacht ik dat we eruit waren. Ik vond het ‘onbeschoft’, en ‘not done’ om er dan op terug te komen. Voor mij geldt ‘afspraak=afspraak’. Echter mijn verontwaardiging bracht mij in dit geval niet zover. Want de Chinezen bleven aandringen, en ik voelde wel aan dat we zo geen zaken konden gaan doen.

Toen heb ik geprobeerd het vanuit Chinees perspectief te bekijken. Dat hielp, en met dat inzicht kon ik de situatie beter accepteren. Voor een Chinees is een geschreven afspraak niets waard. Het gaat om het proces, en dat proces gaat altijd door. (Het woord proces kan je hier ook vervangen door ‘relatie’, alhoewel relatie bij ons een positieve betekenis heeft, is het in het Chinees neutraal). Zij zullen in het begin soms akkoord zijn met bepalingen in een contract, maar voor hen is dat maar een tussenstop. Vaak ook weten ze nog niet precies wat ze willen als ze zogenaamd akkoord zijn, of durven ze niet alles te zeggen om de ander niet voor het blok te zetten. Wij Westerlingen hechten veel meer waarde aan het geschreven woord (zie de Bijbel), maar Chinezen niet. Alles verandert voortdurend, en je kan niets vastleggen. Toen ik dit begon te begrijpen, kon ik beter met mijn frustratie omgaan, en zag ik ook dat boos worden op die ‘onbetrouwbare’ Chinezen, geen nut had.


Rita Verdonk

september 18, 2007

Misfit tussen kwaliteiten en ambities bij politici

Rita Verdonk is vorige week uit de VVD is gezet. De gang van mevrouw Verdonk heeft me niet onberoerd gelaten. Ik heb haar de afgelopen jaren wel eens ontmoet en ken mensen uit haar campagneteam. Ik denk zeker dat Rita Verdonk kwaliteiten heeft, en alhoewel ze nu door iedereen afgebrand wordt, kende ik haar in de beginjaren als een bestuurder die een frisse daadkracht inbracht, en zich onderscheidde van andere bestuurders door zich op een duidelijke, directe manier uit te drukken. Er heeft zich echter ergens een omslag voorgedaan.

Ik weet niet precies hoe dat gegaan is, maar ik denk dat op een gegeven moment het doel dat ze zichzelf gesteld heeft, nl de eerste vrouwelijke premier van Nederland te worden, met haar op de loop gegaan is. Verblind door haar eigen ambitie. Dat is ook het tragische aan de politiek. Je hebt ambitie nodig om uberhaupt ver te komen. Dus in de beginfase zal dat zeker helpen. Maar vaak komen die ambities dan niet meer overeen met wie je bent. Dat is misschien de reden dat in de politiek zovaak mensen op posities zitten waarvan je denkt dat ze er eigenlijk niet voor geschikt zijn. Je voelt aan dat het een ‘misfit’ is. Als je de rust hebt om te ‘zijn’ en niet alleen gedreven wordt door uiterlijke doelen, zal je natuurlijker overkomen dan wanneer je je voort laat drijven op de golven van je ambities.


Jon Kabat-Zinn

juni 28, 2007

In volle aanwezigheid de confrontatie met het leven aangaan

Woensdag 27 juni, een doordeweekse regenachtige avond, de Vrije Universiteit in Amsterdam Buitenveldert. De meeste studenten zijn dan al naar huis, maar het grote auditorium met 900 plaatsen stroomt vol. Wat is er aan de hand? De Amerikaan Jon Kabat-Zinn geeft een lezing over ‘mindfullness’. Hij is zelf ook verbaasd over de opkomst. “30 jaar geleden, toen ik met dit onderwerp begon, zou er geen hond op afgekomen zijn. En zelfs 10 jaar geleden zou ik met moeite een zaaltje h ebben kunnen vullen”. Wanneer gevraagd blijkt 90% van de aanwezigen zelfs regelmatig te mediteren. Kabat-Zinn roept opgetogen: “No wonder they call the Netherlands an enlightened society!”. Ik vraag me dan wel af hoe goed hij Nederland kent…

Kabat-Zinn definieert mindfullness als: ‘moment to moment non-judgemental awareness by paying attention’, en “living life as if it really mattered”. Samengevat: aanwezig zijn!. Mindfullness is niet slechts in stilte op een meditatiekussen zitten, wat sommigen gebruiken om te ontsnappen naar ‘hogere’ sferen. Het is in volle aanwezigheid de confrontatie met het leven aangaan. In die zin krijgt het allemaal iets minder esoterisch en iets meer ‘down to earth’. Dat is precies de vorm van meditatie die mij het meest aanspreekt. Hoezeer onze ‘mind’ ons in de weg zit om het geheel te zien werd mij duidelijk bij een filmpje, dat hier te zien is. Waar het in het filmpje om gaat is om geconcentreerd in een keer juist te tellen hoe vaak de mensen met het witte T-shirt de basketbal overgooien. Het lijkt zo eenvoudig als tellen tot tien, maar als je het probeert merk je hoe moeilijk het is. Daarna moet je het filmpje nog eens bekijken en kijken wat je dan opvalt.


Stiltes

juni 18, 2007

Stiltes geven meer diepte

Het schijnt ook de in de loop der tijd de praatsnelheid is toegenomen, dat mensen meer woorden per minuut spreken. Ik word soms erg moe van mensen die heel veel praten. Als je bijvoorbeeld iemand als Balkenende vergelijkt, een snelle prater, met Hans van Mierlo, dan zal je opvallen dat het veel prettiger is om te luisteren naar van Mierlo, en dat wat hij zegt ook langer blijft hangen. Ik heb laatst een toespraak gehouden waar mensen erg van onder de indruk waren. Zozeer dat ik er zelf van verbaasd was. Ik heb nog eens naar de inhoud van de tekst gekeken, maar dat was het niet. Ik heb eigenlijk niet zoveel gezegd. Wat ik me herinner was dat ik tussen de woorden en de zinnen lange pauzes heb laten vallen. Dat heeft mij verder gesterkt in de overtuiging dat de werkelijke communicatie tussen de woorden is, en niet in de woorden. Dat verklaart ook het gevoel dat je met sommige mensen heel druk kunt praten, maar na het gesprek niet het idee hebt dat er iets gezegd is. Als er geen stilte is tussen de woorden, is er namelijk ook geen echte communicatie.

Een stilte laten vallen kan veel meer zeggen dan wat je ooit met woorden zou kunnen uitdrukken. Het kan ook erg onheilspellend zijn om een stilte te laten vallen. Ik had een leraar op de middelbare school die door een paar minuten stil te zijn, de hele klas rustig kon krijgen, iets wat hij door iets te zeggen nooit bereikt had.

Ook in muziek werkt stilte op een vergelijkbare manier. Zeker bij klassieke concerten, voel je in de stiltes echt wat de muziek met je doet. Het is dan ook jammer dat er altijd direct na een concert geklapt wordt, want de eigenlijk is dan het concert nog niet afgelopen want de stilte na de laatste noot hoort er ook nog bij.