Atonement

november 14, 2007

Je kan altijd nog iets terugdoen

Ik ben afgelopen week naar de film Atonement geweest. De film speelt zich af in Engeland voor en tijdens de tweede wereldoorlog. Ik was vooral geinteresseerd om de film te zien omdat ik een fan ben van Ian McEwan. Zijn boeken zijn voor mij een soort filmervaring op zich. In gedetaileerde beschrijvingen lijkt het alsof je in het hoofd van de personages kan meekijken. Je krijgt dan een driedemensionaal beeld van de werkelijkheid. Kleine gebeurtenissen die in het echt in een seconde plaatsvinden, kunnen door hem uitgesponnen worden over pagina’s waarin je deelgenoot wordt van alle gedachten van het personage. In Atonement is het ook een gebeurtenis die in een fractie van een seconde plaatsvindt, en die de levens van alle betrokkenen totaal verandert. Voor Robbie  betekent het zelfs uiteindelijk zijn dood. In de film wordt dit moment – het schrijven van een excuusbriefje – ook filmisch mooi weergegeven.  Niet dat ik geloof dat alleen een verkeerd briefje zo’n impact heeft, want het gaat er mij om om hoe de personages zich tot het incident verhouden. Briony, degene die Robbie verraadt, blijft er haar hele leven last van hebben. Ze gaat gebukt onder een zwaar schuldgevoel. Toch gaat ze er, op een voor mij ontroerende manier mee om. In de laatste scene waarin ze als bejaarde schrijfster geinterviewd wordt,  blijkt dat ze in haar boek toch Robbie en zus Cecelia het leven gegeven heeft wat ze hadden kunnen hebben. Ze noemt het een “final act of kindness”. Dit moment raakte mij. Ze kon niemand meer om vergeving vragen voor haar verraad, maar ze kon op haar manier – als fantasievol schrijfster – nog wel iets terugdoen. En eigenlijk maakt het dan ook niet uit of dat in de werkelijkheid ook zo gebeurd is. Misschien heeft ze door  deze ‘final act of kindness’, zichzelf ook kunnen vergeven.


De Vliegeraar

december 20, 2006

Mooie beschrijvingen van een jeugd in Afghanistan

Afgelopen weken heb ik ‘De Vliegeraar’ van Khaled Hoesseini gelezen. Het gaat over een jongen die opgroeit in Afghanistan, daar met een enorm schuldgevoel weggaat, naar Amerika emigreert en schrijver wordt. Het mooie eraan vond ik de levendige beschrijving van het leven in Kabul voor de inval door de Russen en voor de Taliban. De beschrijvingen doen mij denken aan mijn eigen reizen in het Midden-Oosten, aan de gemeenschappen die zo’n moeilijke strijd voeren tussen zich houden aan de  heersende ‘mores’ en hun eigen behoeften. Er zit veel in het boek. Wat mij ook aansprak was de passage dat Amir zijn eerste korte verhaal geschreven had, zich daar tegenover zijn vader een beetje voor schaamde, maar door de vriend van zijn vader aangemoedigd werd om er verder mee te gaan. Iemand het volledige vertrouwen geven om zijn talenten te ontwikkelen, tegen de verdrukking in, dat vind ik mooi. Wat ik jammer vind dat in de laatste hoofdstukken van het boek, het een soort James Bond film wordt van goed tegen slecht. Wel jammer, want daardoor werd alles naar mijn mening te expliciet ingevuld, want wat goed en kwaad is, of niet, maak ik liever zelf uit.